Sukcesja firmy rodzinnej — plan przekazania bez paraliżu
Przygotowanie sukcesji kosztuje od 9 000 zł netto i trwa zwykle 2–4 miesiące. Obejmuje analizę majątku i struktury, powołanie zarządu sukcesyjnego, testament i darowizny oraz — jeśli to zasadne — przekształcenie jednoosobowej działalności w spółkę. Bez zarządcy sukcesyjnego firma na JDG kończy działalność z chwilą śmierci właściciela.
Prowadzi adw. Marcin Fojcik, wpis KAT/Adw/1512 · aktualizacja 12 sierpnia 2026
Co się dzieje, gdy nie ma planu
Jednoosobowa działalność gaśnie razem z właścicielem. Wygasają umowy o pracę, koncesje i NIP, a dostęp do firmowego rachunku znika z dnia na dzień. Zarząd sukcesyjny to jedyny mechanizm, który utrzymuje firmę w ruchu do czasu podziału spadku — ale trzeba go powołać za życia albo w ciągu dwóch miesięcy od śmierci.
Zarząd sukcesyjny
Powołanie zarządcy i wpis do CEIDG jeszcze za życia właściciela. Firma działa dalej pod nazwą z dopiskiem „w spadku", umowy i pracownicy zostają.
Przekształcenie w spółkę
Spółka z o.o. nie umiera razem ze wspólnikiem — udziały wchodzą do spadku, a firma działa nieprzerwanie. Najtrwalsze rozwiązanie przy większych firmach.
Testament i zapis windykacyjny
Zapis windykacyjny przenosi konkretny składnik — np. udziały w spółce — wprost na wskazaną osobę, z pominięciem podziału całego spadku.
Zachowek
Największe ryzyko dla firmy przekazanej jednemu dziecku. Planujemy tak, by roszczenia rodzeństwa nie wymusiły sprzedaży majątku spółki.
Przekazanie firmy najbliższej rodzinie jest zwolnione z podatku od spadków i darowizn, jeśli zgłosi się je do urzędu skarbowego w ciągu sześciu miesięcy. Ten jeden termin przesądza o wysokości podatku.
Jak pracujemy nad sukcesją
-
1
Mapa majątku i rodziny
Składniki firmowe i prywatne, kredyty, współwłasność małżeńska, krąg spadkobierców ustawowych i osoby uprawnione do zachowku.
-
2
Rozmowa o zamiarach
Kto ma prowadzić firmę, kto ma z niej korzystać, a kto nie jest zainteresowany. To najtrudniejsza część i rzadko rozstrzyga się na jednym spotkaniu.
-
3
Wybór konstrukcji
Zarząd sukcesyjny, przekształcenie, darowizny za życia albo fundacja rodzinna. Porównujemy koszt, czas i skutki podatkowe każdego wariantu.
-
4
Dokumenty i wdrożenie
Testament u notariusza, wpis zarządcy do CEIDG, umowy darowizny, zmiany w umowie spółki. Plus instrukcja dla rodziny na wypadek zdarzenia.
Pytania o sukcesję
Kto może zostać zarządcą sukcesyjnym?
Każda osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych — członek rodziny, wspólnik albo zaufany pracownik. Nie musi być spadkobiercą. Powołanie za życia wpisuje się do CEIDG bezpłatnie.
Jak długo trwa zarząd sukcesyjny?
Co do zasady dwa lata od śmierci przedsiębiorcy, w uzasadnionych przypadkach sąd może przedłużyć do pięciu. To czas na uporządkowanie spadku i decyzję o przyszłości firmy.
Czy fundacja rodzinna ma sens przy średniej firmie?
Wymaga funduszu założycielskiego minimum 100 000 zł i kosztów bieżącej obsługi. Przy majątku poniżej kilku milionów zwykle wystarczą prostsze narzędzia — mówimy to wprost, zamiast sprzedawać najdroższą konstrukcję.
Czy da się wydziedziczyć dziecko z zachowku?
Tylko w wąskich przypadkach wskazanych w kodeksie i z uzasadnieniem w testamencie. W praktyce skuteczniej planuje się darowizny i zabezpiecza płynność na wypłatę zachowku, niż próbuje go wyłączyć.
Najtańszy moment na sukcesję to ten, w którym nikt jej nie potrzebuje
Powołanie zarządcy sukcesyjnego zajmuje jedno popołudnie. Pełny plan przekazania firmy — kilka miesięcy. Warto zacząć od tego pierwszego.